1 -  Yaş: Çocuğun yaşı, oynanan oyun tipini etkileyen en önemli faktördür. Oyun, dil, zihin, sosyal ve motor gelişim özelliklerinin yansıtıldığı bir aktivitedir. Dolayısıyla oyun, çocuğun yaşına paralel olarak bir değişim ve gelişim göstermektedir. Oyun oynama sürecinde çocuk, sosyal bir birey olarak tek başına oyundan, sosyalize olmuş oyuna doğru bir geçiş sergiler.

2 -  Cinsiyet: Kız ve erkek çocukları aynı gelişimsel oyun aşamalarından geçmektedir. Kız ve erkek çocuklarının oyun davranışları arasındaki tek fark, cinsiyetlerine özgü oyun tipini daha fazla tercih etmeleridir. Örnek olarak, kız çocukları daha çok sembolik oyunu, erkek çocukları ise daha çok yapı-inşa oyunlarını tercih etmeleri verilebilir.

3 -  Sosyo-ekonomik düzey: Çocukların oyunlarının gelişimi, sosyo ekonomik düzeylerinden etkilenmektedir. Oyun, iyi organize edilmiş zengin uyarıcılı çevresel koşullarda normal gelişimini gösterebilir. Aksi tekdirde, çocuğun gelişimine, dolayısıyla da oyunun gelişimine ket vurulmuş olur.

4 -  Kültür: Çocukların oyunlarını bir önceki kuşaktan taklit yoluyla öğrenmektedirler. Yapılan bazı çalışmalarda çocukların oyunlarında kültürler arası bazı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Örneğin; Amerikalı çocukların grup oyunlarını daha çok sevdikleri ve dramatik oyundan sadece küçük yaşlarda hoşlandıkları belirlenirken, Japon çocuklarının dramatik oyundan, Amerikan çocuklarına oranla daha uzun süre hoşlandıkları belirlenmiştir.

5 -  Gelişim Düzeyi ve Sağlık: Çocukların oyunları onların gelişimlerine özellikle de zihinsel ve motor gelişimlerine bağlı bulunmaktadır. Doğal olarak motor gelişimi normal olan bir çocuk, özürlü bir çocuğa oranla daha aktif olacaktır. Fakat özürlü çocukların gelişim düzeylerinin yaşıtlarının gelişim düzeylerine uygun olmaması, onların oyun davranışlarına sınırlılık getirmesine karşın; oyun gelişim aşamalarında çok fazla değişikliğe sebep olmayıp, sadece hızında azalmaya neden olmaktadır.

6 -  Kitle İletişim Araçları: Çocuklar; televizyon izlemeyi, gazete ve dergi okuma yada sinema ve tiyatro izlemeye tercih etmektedirler. Çocukların televizyon izlemeleri yaşları ilerledikçe artmaktadır, okuldan ve oyundan arta kalan zamanlarının büyük bir bölümünü televizyon karşısında geçirmektedirler. Koprerer (1990) tarafından yapılan çalışmada da çocukların %59’unun tatil günlerinde ve %69’unun da okul dönüşünde televizyon izlemeyi tercih ettikleri belirlenmiştir. Çocuklar için bu denli büyük öneme sahip olan televizyon dolayısıyla çocuğun hem oyun zamanını hem de oyun çeşitlerini etkilemektedir.

Sonuç olarak “Çocukların oyunu oyun değil, onların en ciddi uğraşıdır.”
                                                                                Montaigne

Kaynak :

Özdoğan, Berka. Çocuk ve Oyun, Anı Yayıncılık. Ekim: 2000. Ankara.
Yavuzer, Haluk. Çocuk Psikolojisi, Remzi Kitabevi. 2006. İstanbul.
Yılmaz, Tahsin. Okul Öncesi Çocuklarda Oyun, Montaj Baskı. 1990. İzmir.
Ercan, Hülya; Yalçın, Songül. Oyun Tercihini Etkileyen Faktörler. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı.
Ekendiz, Özlem; Aydın, Elif. 2–7 yaş çocuk gelişimi. Ağrı Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü.

« Geri